BEHZAT BUTAK (1891 - 1963 )

TİYATRONUN "BEHZAT BABA"SI

Behzat Hâki Butak , 16.10.1891 tarihinde Bursa'da doğdu. Babası gazeteci Halil Hâki bey II.Abdülhamit tarafından Bursaya sürülmüş bulunuyordu. Butak'ın tiyatro ile ilk karşılaşması Mihaliç'e gelen "Gavril Tiyatro ve Cambaz Kumpanyası"nı seyretmesiyle olmuştur. 1906 da babasının ölümü üzerine İstanbul'a gelen Butak,  Mercan İdadisine girdi. Daha sonra ticaret mektebine oradan da Sanayi-i Nefise'ye geçti. Butak , aynı zamanda ressam Muzazzez beyden resim dersleri alıyordu. Ressam Muazzez ortaoyunu'nun başarılı sanatçılarından biriydi. Butak'ın ilk sahneye çıkışı, ressam Muazzez beyin oğlunun sünnetinde oynanan ortaoyunun da oynadığı Kavuklu Arkası rolüdür. Bu oyunda İbnürrefik Ahmet Nuri Bey "Pişekar" Muazzez Bey "Kavuklu"yu oynamıştır. 1908 yılında Meşrutiyetin ilanı ile  Butak, Muazzez bey'in başında bulunduğu "Sahne-i Heves" trubunun oynadığı "Beyimin Tiyatro Merakı" komedisiyle de halkın karşısında sahneye ilk adımını atmıştır. Kısa bir süre sonra dağılan "Sahne-i Heves" trupu'nun ardından Butak , okumakta olduğu Sanayi-i Nefise mektebinde bir kaç arkadaşıyla birlikte "Sanayi-i Nefise Tiyatro Heyeti"ni kurdu. Şehzadebaşı'nda Letafet Apartımanı karşısında "Osmanağa" tiyatrosunda Viktor Hugo'dan çevrilen "Ancelo Mari Piyer" piyesini oynadılar. Seyirci bulamayan grup dağılmak zorunda kaldı. Hariciye Nezareti Behzat'ın da içinde bulunduğu dört kişilik bir talebe grubunu, İtalya'ya elektrik mühendisliği tahsili için gönderdi. Ancak gittikleri fabrika grevde olduğundan eğitim göremediler. Butak'ta iki aylık süre zarfında Roma ve Napoli'de tiyatroları gezdi bilgi ve görgüsünü arttırdı. İstanbul'a dönen Butak, "Mürebbii Hissiyat" grubuna girdi.Kısa sürede bu grupta dağılınca Behzat kendini "Darüttemsili Osmani" grubunda buldu. Burada Fazıl Reşit ve Aktör Hüseyin Kâni bey'in yazmış olduğu "Ramses" piyesinde "Kahin" rolünü oynadı. Bu grupta maddi olarak ayakta kalamayınca "Şark Dram Kumpanyası"na girdi. 1912 de Balkan Harbi ilan edildi. Behzat harbe gönüllü gitti. Döndüğünde bir çok grupta çalıştı ama hiç biri uzun soluklu olmadı. Nihayet 1914 de Darülbedayi'nin kurulmasıyla Behzat ,Darülbedayi'nin açtığı sınava girdi. Sınavı kazana Behzat 9 altın lira maaşla Darülbedayi kadrosuna alındıysa da o sırada patlak veren I.Dünya Savaşı'na Behzat yine gönüllü gitti. Çanakkale'de kolundan yaralandı. Bağlı bulunduğu Alayla Bitlis'e kadar gitti. 1918'de İstanbul'a dönen Behzat, Darülbedayi'e yeniden girerek "Füruzan" piyesinde oynamaya başladı.1920 de Raşit Rıza ve İbnürrefik Ahmet Bey'in kurdukları "Yeni Sahne"ye geçti, Raşit Rıza'nın kurduğu "Türk Tiyatrosu"nda çalıştı.1923 yılında tekrar Darülbedayi'e döndü.İzmir ve Karadeniz turnelerine katıldı. Bir süre Ertuğrul Muhsin, Raşit Rıza ile beraber çalıştı.1928 de Darülbedayi'e döndü ve ölene kadar burada sahneye çıktı. 300'yakın piyes ve bir çok sinema filminde oynayan Butak'ın "Resimli Türk Paraları" isminde Nümizmatik bir kitabıda bulunmaktadır. Türk Tiyatrosunun "BABA"sı olarak kabul edilen Behzat Butak 1963 yılında aramızdan ayrılmıştır.